Zorg op een kruispunt: hoe technologie en onderwijs samen het verschil kunnen maken

#(Praktijkgericht) onderzoek #Innovatie beroepspraktijk

De zorg kampt met grote tekorten. Als we zo doorgaan, dan is het niet meer de vraag wanneer, maar of je nog wel zorg krijgt. Om dit te voorkomen moeten we anders gaan kijken naar de zorg. Een systeemverandering, innovaties, technologieën en de adoptie hiervan. In het hart van Noord-Nederland werkt Reinier Hakvoort (mede-oprichter van DARE Health Innovation) met zijn team aan innovatieve oplossingen voor de zorgsector. Met een achtergrond als militair verpleegkundige en manager in de ouderenzorg weet hij als geen ander waar de knelpunten liggen. Zijn missie? Technologie ontwikkelen die echt aansluit bij de behoeften van zorgmedewerkers, mét hen in plaats van voor hen.

“Er wordt veel software voor de zorg gemaakt, maar zelden mét de mensen die er dagelijks mee werken,” vertelt Reinier. “Daar wilden wij verandering in brengen.” Samen met zijn compagnon David richtte hij DARE Health Innovation op. Zo hebben zij onder andere ARNA en de VR Bieb opgericht. ARNA brengt grip en structuur in de complexe wereld van zorghulpmiddelen. Het platform maakt cruciale informatie, zoals gebruik, locatie en beschikbaarheid, direct toegankelijk voor zorgprofessionals. Dit zorgt voor efficiëntere processen en meer tijd voor zorg. En de VR Bieb staat vol met immersieve 360° VR-trainingen, speciaal ontwikkeld voor en door zorgprofessionals. Het biedt realistische leerervaringen in een veilige, virtuele omgeving waar zorgprofessionals getraind worden met Virtual Reality op soft skills zoals omgaan met agressie en het ervaren van dementie.

Van missie naar praktijk
De missie van Reinier is helder: maatschappelijke impact maken. Maar de weg daarnaartoe is voor een jonge onderneming uitdagend. “Vertrouwen opbouwen in een sector als de zorg kost tijd. Veel instellingen houden vast aan bekende leveranciers, terwijl er innovatie nodig is om echte stappen te zetten.”

Naast het vinden van vertrouwen, is ook financiering een struikelblok. “Het investeringsklimaat in Nederland maakt het moeilijk voor jonge bedrijven met maatschappelijke doelen.” Toch kreeg DARE Health Innovation een belangrijke steun in de rug via Anders Werken in de Zorg Fryslân, waarmee onder andere kleine subsidies, onderzoek en testmogelijkheden werden gefaciliteerd. “Zij geloofden in ons proces en hebben veel gedaan om ons op de kaart te zetten.”

De samenwerking met Anders werken in de Zorg Fryslân begon tijdens de coronaperiode, toen we onze eerste versie van ARNA pitchten. Dankzij hun vertrouwen kregen we niet alleen een eerste stukje financiering, maar vooral toegang tot zorgprofessionals die met ons mee wilden denken, testen en verbeteren. Zo groeide de samenwerking uit tot een duurzame relatie waarin we stap voor stap konden doorontwikkelen, altijd vanuit de eindgebruiker.

Samenwerken met het onderwijs
Een andere belangrijke partner in hun ontwikkeling is het onderwijs. De link met NHL Stenden kwam via mijn compagnon David, die daar afstudeerde aan de Master Health Innovation. NHL Stenden was al betrokken bij Anders werken in de Zorg Fryslân en raakte zo geïnteresseerd in het innovatieproces van ons.

Door NHL Stenden en de Hanzehogeschool worden onderzoeken gedaan naar zowel de effectiviteit van de producten als de onderliggende processen. “Wat het krachtig maakt, is dat de resultaten onafhankelijk zijn. Het is niet meer óns verhaal, maar dat van een onderzoeksinstelling. En dat creëert draagvlak op bestuurlijk niveau.”

Hoewel het tempo van het onderwijs niet altijd aansluit bij de snelheid van het bedrijfsleven, ziet Reinier de waarde van samenwerking. “Voor kortlopende, gerichte opdrachten zijn studenten van enorme meerwaarde. Zeker als het gaat om onderzoek dat anders blijft liggen door gebrek aan capaciteit. Voor onze VR Bieb hebben studenten bijvoorbeeld scenario’s mee ontwikkeld en getest met de doelgroep.” Wat ik ook een mooi voorbeeld vind, is de opleiding Innovatiekracht XXL van de High Impact Pps Health Noord. Hierdoor worden mensen opgeleid rondom de veranderopgave waar we voor staan. We zijn vaak technologiegedreven en bij deze opleiding gaat het echt over hoe je de adoptie van technologie kunt stimuleren.

Technologie met een menselijk gezicht
Reinier ziet een toekomst voor zich waarin technologie niet alleen processen optimaliseert, maar ook helpt om de zorg toegankelijk te houden. “We bewegen naar een samenleving waarin niet iedereen meer vanzelfsprekend professionele zorg kan krijgen. Technologie kan mensen zonder zorgachtergrond, zoals mantelzorgers, buren, familie, ondersteunen met kennis op het juiste moment. Denk aan AR-brillen die uitleggen hoe je een medisch hulpmiddel gebruikt. Door slimme samenwerking tussen technologie en onderwijs kunnen we niet-professionals gericht trainen via microlearnings, zodat zij veilig en effectief taken kunnen overnemen en de zorg toegankelijk blijft voor iedereen.”

Het onderwijs speelt daarin een cruciale rol, aldus Reinier. “We hebben een ecosysteem nodig waarin onderwijs en technologie samen optrekken. Onderwijsinstellingen kunnen zorgen voor inhoud en didactiek, wij voor de technische vertaling.”

Samen veranderen
Reinier gelooft in de kracht van netwerken zoals Health Noord en Anders Werken in de Zorg Fryslân. “Ze brengen partijen bij elkaar, zetten belangrijke thema’s op de agenda en helpen ons gehoord te worden. Maar het blijft zoeken naar de juiste balans tussen beleidsvorming en daadwerkelijke actie. Ondernemers hebben snelheid nodig; we kunnen niet zes maanden wachten op een subsidie.”

Zijn advies aan andere ondernemers die willen samenwerken met het onderwijs? “Ga uit van het gezamenlijk belang. Een ondernemer wil vaak zijn product verbeteren of beter laten aansluiten bij de doelgroep; het onderwijs wil studenten een relevante en uitdagende leeromgeving bieden. Als je transparant bent over ieders belangen, ontstaat er ruimte voor échte samenwerking.

DARE Health Innovation is betrokken bij de High Impact Pps Health Noord (waar Anders Werken in de Zorg Fryslân een van de partners is). Health Noord zet zich in om de problemen in de Verzorging- en Thuiszorg (VVT) in Noord-Nederland aan te pakken door middel van technologische en sociale innovatie. En daarom bundelen 9 pps'en in de regio de krachten, waarbij ze mkb en zorg verbinden om sociale en technologische innovatie in de VVT te bewerkstelligen. De HIP wordt gefinancierd uit het opschalingsplan pps vanuit het Nationaal Groeifonds.