En toen moest bij Ruiter Machinefabriek het roer om

Stel, je hebt een goed lopend bedrijf en van de één op de andere dag valt je compagnon weg. Blijf je dan met de schrik in het lijf zelf in alles de regie houden? Of durf je het aan om een stap opzij te zetten en gedeeld leiderschap te bevorderen? Voor dat dilemma kwam Erik Ruiter, zesde generatie eigenaar van Ruiter Machinefabriek te staan.

Ruiter, een familibedrijf met een indrukwekkende histotrie van 151 jaar, combineert bouw, bewerking en service in de machinebouw voor de voedingsmiddelen-, verpakkings- en nautische industrie. Duurzaamheid en innovatie staan er voorop, maar minstens zo belangrijk is het investeren in mensen. Erik Ruiter: "Onze medewerkers zijn met name mbo-geschoold, de gemiddelde leeftijd ligt net onder de 40, daar ben ik heel trots op want voor een technisch bedrijf is dat best uniek. Dat ik meebeweeg met de ontwikkelingen in de maatschappij is onontkoombaar. We willen geen stoffig imago hebben. Daarom is het hier nieuw, licht en schoon, werken we met de modernste machines en is er ruimte voor flexibiliteit. De laatste acht collega’s liepen hier spontaan binnen met de vraag: ‘Kan ik hier werken?’ Die energie willen we vasthouden."

Humanistische aanpak

Wat Ruiter ook bijzonder maakt, is hun samenwerking met Firda en NHL Stenden. "Toen ik bij Firda hoorde over een ‘continu lerende organisatie’, wist ik: dit is wat we nodig hebben. Nadat mijn compagnon wegviel wilde ik niet meer dat alle verantwoording bij mij lag maar taken op de juiste plekken beleggen," vertelt Erik. Toch was dat makkelijker gezegd dan gedaan want hoe doe je dat als je vergroeid bent met je bedrijf? Ankie Boerma, docent en onderzoeker bij Firda, begeleidde het proces bij Ruiter samen met Aldert van der Werk, opleider zij-instromers naar het onderwijs met focus op zorg en techniek bij Stenden. Zij zagen hoe belangrijk het was om de tijd te nemen. "Verandering vraagt om vertraging," legt Aldert uit. "Om een duurzame omwenteling door te voeren, moet je eerst begrijpen wat er speelt. Bij Ruiter ging het niet alleen om leren delegeren, maar om een verschuiving in de bedrijfscultuur. Samen ontdekten we waar de spanning zat en hoe we de juiste stappen konden zetten om gedeeld leiderschap te bevorderen." 

Ankie: “We geloven dat leren tussen de mensen gebeurt. Informeel leren vraagt iets van de begeleiding.” Volgens Ankie ligt de kracht van succesvol veranderen in het systemisch werken: "Elke organisatie is een systeem, en als je daarbinnen één schakel verandert, heeft dat invloed op het geheel. Bij Ruiter betekende dit dat het managementteam zich opnieuw moest positioneren en medewerkers actief moesten worden betrokken in hun eigen ontwikkeling. Want dan creëer je niet alleen een lerende organisatie, maar ook een wendbare organisatie."

De verbinding met het onderwijs

Ruiter werkt verder met Firda Sneek en vier andere bedrijven aan het RVS-cluster om techniekopleidingen beter te laten aansluiten op de praktijk. Erik: “Wij hebben geen eigen product. Als machinefabriek en toeleverancier zien we de noodzaak om meer mensen enthousiast te maken voor ons vak. Door samen te werken met het onderwijs zorgen we voor een betere instroom van vakmensen en helpen we de sector vooruit.” Ruiter zet zich bijvoorbeeld actief in voor initiatieven als ‘Techniek Tastbaar’ en ‘Technolab’. "We willen jongeren al vroeg enthousiast maken voor techniek. Ons bedrijf is altijd open, we doen overal aan mee. We geven praktijkworkshops en laten kinderen kennismaken met het vak." aldus Erik.

Toch is er nog werk te doen om bedrijven en onderwijs écht te verbinden. Ankie Boerma: “Op strategische plekken binnen het onderwijs – zoals bij stagebegeleiders en praktijkopleiders – ontbreekt vaak het vermogen om bedrijven structureel te betrekken. Die lijntjes lopen nog vaak versnipperd. Ik overbrug nu in mijn rol die kloof, maar idealiter zou dit een vaste plek in het onderwijs krijgen. Niet als nieuwe functie, maar als innovatie om onderwijs en bedrijfsleven beter te verbinden. Dat begint met luisteren, écht samenwerken en een sterke sparringpartner zijn. Dat is onze missie.”

De kracht van een lerende organisatie

Erik: "We moeten voortdurend naar nieuwe wegen zoeken, het is een proces dat nooit ophoudt. Mijn persoonlijke inzicht? Dat ik hier zelf het meeste heb moeten leren. Ik dacht dat ik goed kon communiceren, maar door dit traject ontdekte ik hoe belangrijk het is om het juiste gesprek te voeren. Dat mijn mensen voelen dat ze in hun kracht staan. Dat blijft een uitdaging, maar het levert zoveel op."

Roadshow

Wil je meer leren over hoe bedrijven een sterke leercultuur ontwikkelen? In onze roadshow bezoeken we hierna nog 4 andere inspirerende ondernemers die het voortouw nemen in leren en ontwikkelen. De volgende stop is op 17 april bij Te Kloeze Riooltechniek en Torio Bedrijfsopleidingen. Mis het niet!