Wat een cultuuromslag Van Riet Metaalbewerking opleverde

Het begon ruim 35 jaar geleden in een schuur. Inmiddels staat er een modern bedrijf met zo’n twintig medewerkers, geleid door de tweede generatie. “Mijn schoonvader is een echte vakman, hij heeft een stevige basis voor innovatie in het bedrijf gelegd. Wij voegen daar nu structuur, samenwerking en aandacht voor de ontwikkeling van mensen aan toe.” Operationeel Directeur Kinga van Riet vertelt hoe zij en haar man het familiebedrijf Van Riet Metaalbewerking vernieuwden en hoe leren daarbij een sleutelrol speelt.

Kinga: “Mijn man en ik namen het bedrijf in 2022 over van mijn schoonouders. Die overgang bracht ook een culturele omslag met zich mee. We zijn veranderd van een traditioneel vakmanschapsmodel naar een organisatie waarin medewerkers actief meedenken en verantwoordelijkheid nemen. Als iets beter kan, pakken mensen het zelf op. Dat is ook nodig want er verandert veel in onze sector. Producten worden complexer en de kwaliteitseisen stijgen. Die veranderingen raken ons allemaal. In strategiesessies nemen we daarom iedereen mee in wat een bepaalde ontwikkeling betekent voor ons bedrijf en wat het effect daarvan is op het werk. Vanuit daar kijken we samen welke trainingen er nodig zijn. Wie interesse heeft, krijgt de kans om zich verder te ontwikkelen. Je moet het leuk vinden, als iemand zegt: dit past niet bij mij, dan is dat ook goed.

We zijn een vlakke organisatie, we lopen hier makkelijk bij elkaar binnen. Omdat we onze medewerkers wekelijks spreken zien we snel waar iemand energie van krijgt en waar kansen liggen om te leren. We willen die cultuur graag zo houden en kiezen bewust voor beperkte groei in omvang — maximaal 30 tot 40 medewerkers, meer willen we niet. Als je groter wordt verlies je het persoonlijke contact, en dat is juist wat ons sterk maakt.”

Initiatief van de werkvloer

“Verbeteringen ontstaan bij ons vaak vanuit de werkvloer. Een voorbeeld daarvan is een nieuw systeem om bekken sneller terug te vinden in de productie. Een medewerker kwam met het idee, collega’s pakten het op en binnen een week werkte het. Wij hoeven alleen maar te vragen: wat heb je nodig om het te realiseren? Zo kunnen we snel stappen zetten. Niet iedereen hoeft daarbij voorop te lopen. Sommigen nemen initiatief, anderen volgen of concentreren zich op hun eigen werk. Dat verschil is goed en hoort erbij.

Toen de vraag vanuit de markt tijdelijk afnam zagen we dat veel bedrijven om ons heen afscheid namen van mensen. Wij hebben gezegd: dit is hét moment om extra in ontwikkeling te investeren, om mensen te trainen en te verbeteren zodat we er klaar voor zijn als de markt weer aantrekt. Zo zijn vier medewerkers begonnen met programmeren.”

Kennis doorgeven en toekomstgericht werken

Zoals in veel technische bedrijven speelt ook bij Van Riet Metaalbewerking kennisborging een rol. Ervaren vakmensen beschikken over specialistische kennis die niet altijd eenvoudig overdraagbaar is. “We werken daarom bewust aan een gestructureerd inwerkprogramma, een interne “academyachtige” aanpak voor nieuwe medewerkers die ervoor moet zorgen dat iedereen dezelfde basis heeft. Met competentiematrices maken we vaardigheden inzichtelijk. We willen dat nieuwe mensen snel up-to-speed zijn en dat de kennis die we in huis hebben niet verloren gaat.”

Robotisering en onderwijs als voorbereiding op morgen

Investeren in robotisering en in onderwijs is voor Kinga vanzelfsprekend: “We zetten robots in voor repeterend werk, zodat onze mensen zich kunnen richten op complexere taken. Een blokje elke drie minuten in de machine zetten is niet het leukste werk. Het leuke is het puzzelen. Daarmee verschuift het werk van uitvoeren naar verbeteren en groeit het vakmanschap mee met de technologie.” Maar de samenwerking met scholen in de regio is net zo belangrijk. “De instroom is klein en de behoefte groot. Dan moet je zelf in beweging komen. Daarom zijn hier 50 basisschoolleerlingen geweest om kennis te maken met de hightech maakindustrie. Dat leverde veel enthousiasme op, maar ook het besef dat dit vooral impact heeft als meer bedrijven dit doen. Door zichtbaarheid te geven aan onze praktijk, hopen we andere bedrijven te inspireren om ook hun deuren open te zetten.” 

Goed werkgeverschap vraagt ook duidelijkheid

Naast technische ontwikkeling leerde Kinga zelf veel over leiderschap. “Ik vind het belangrijk dat mensen zich gewaardeerd voelen en steek daar veel energie in. Maar ik heb geleerd dat je soms ook grenzen moet stellen. Dat voelde aanvankelijk oncomfortabel maar het geeft juist duidelijkheid en veiligheid als mensen weten waar ze aan toe zijn.”

Samenwerking met branche en inzicht in leercultuur

Van Riet Metaalbewerking werkt samen met OOM. Kinga: “Het is heel fijn dat je een beroep op ze kunt doen. Als we met een casus zitten op het gebied van HR of iets van bedrijfseconomische aard, dan denkt OOM altijd met ons mee. Via OOM kwam Van Riet ook in aanraking met de Quickscan Leercultuur, een instrument dat inzicht geeft in hoe leren en ontwikkelen in de organisatie is ingericht en waar kansen liggen voor verbetering. Kinga: “De scan helpt vooral om bewust stil te staan bij vragen die in de dagelijkse praktijk vaak impliciet blijven. We zijn al veel bezig met leren, maar de scan laat zien waar je nog stappen kunt zetten. De uitslag was verrassend positief, we scoorden op alle punten het hoogste van de metaalsector. Dat hadden we niet gedacht.”

Tot slot, tips van Kinga: zo werk je aan een sterke leercultuur:

• “Als je mensen betrekt bij wat er speelt, ze verantwoordelijkheid geeft en ruimte biedt om te leren, ontstaat ontwikkeling vanzelf.
• Blijf in gesprek en houd het persoonlijk. Niet iedereen hoeft hetzelfde pad te bewandelen.
• Zorg voor goede kennisoverdracht tussen ervaren en nieuwe medewerkers.
• Durf duidelijk te zijn in verwachtingen en afspraken.”